مقدمه

یکی از قدیمی­ترین موسسات تحقیقاتی دانشگاه تهران، موسسه جغرافیا می­باشد. این موسسه از سال 1336 فعالیت خود را آغاز کرد و اساسنامه آن نیز در سال 1342 در شورای دانشگاه به تصویب رسید. موسسه جغرافیا برای پیشرفت تعلیمات و تحقیقات جغرافیایی و شناسایی کامل ایران و کشورهای خارج و ایجاد هماهنگی و همکاری بین موسسه­های مختلفی که در دانشگاه و وزارتخانه­ها به تعلیم و تحقیق در رشته­های مختلف جغرافیا توجه دارند تاسیس یافته است.

 

ماده 1. اهداف

  • گسترش زمینه تحقیقات جغرافیایی بنیادی و کاربردی در عرصه های ملی, منطقه ای و بین المللی؛
  • به کارگیری فنآوری های نوین در پژوهش های جغرافیایی؛
  • توسعه همکاری و مشارکت با سایر مؤسسات تحقیقاتی و مراکز علمی دانشگاهی در داخل و خارج کشور؛
  • تقویت پژوهش به عنوان یکی از ارکان پشتیبانی آموزش جغرافیا؛
  • فراهم آوردن زمینه های ترغیب اساتید و پژوهشگران برای انجام تحقیقات جغرافیایی؛ 
  • پاسخگویی به  نیازهای پژوهشی دستگاههای اجرایی در زمینه مطالعات جغرافیایی؛
  •  مستندسازی مطالعات و پژوهش‌های جغرافیایی؛
  •  افزایش مهارتهای تخصصی و فنّی در زمینه های جغرافیایی از طریق برگزاری دوره های آموزشی و کارگاههای پژوهشی.

 

ماده 2. وظایف

  • انجام طرح‌های تحقیقاتی؛
  • ایجاد و پشتیبانی پایگاه اطلاعاتی مؤسسه در شبکه اطلاع‌رسانی جهانی (اینترنت)؛
  • تجهیز و تقویت پایگاه اطلاعات جغرافیایی, آزمایشگاه و مرکز اسناد و مدارک علمی؛
  • راه‌اندازی ایستگاه های پژوهش برای مطالعات جغرافیایی در سطح کشور؛
  • ایرانشناسی و انجام مطالعات در زمینه شناخت کشورهای منطقه و جهان؛
  • انجام تحقیقات مشترک با مؤسسات پژوهشی داخلی و خارجی؛
  • همکاری با پژوهشگران داخلی و خارجی و یا انجمن ها و مراکز تحقیقاتی و علمی؛
  • برگزاری نشست‌های تخصصی، گردهم‌آیی‌ها، کنفرانس‌ها و سخنرانی‌های علمی داخلی و خارجی؛
  • توسعه و ترویج فن‌آوری‌های نوین در مطالعات جغرافیایی؛
  • انتشار اطلس, نشریات علمی _ تخصصی، کتب و گزارش‌های تحقیقاتی؛
  • همکاری علمی در سطوح ملی، منطقه‌ای و بین‌المللی با سازمان‌های دولتی و  NGOsداخلی و خارجی؛
  • برگزاری کارگاههای تخصصی و دوره های آموزشی های غیررسمی؛
  • فراهم آوردن زمینه لازم برای انجام فعالیت های پژوهشی دانشجویان تحصیلات تکمیلی.

 

ماده 3. ارکان

ارکان مؤسسه عبارتند از:

  • رئیس مؤسسه
  • شورای علمی
  • گروههای پژوهشی
  • دبیرخانه.

 

ماده 4. رئیس مؤسسه

رئیس مؤسسه از میان اعضای هیأت علمی پیوسته دانشکده جغرافیا به پیشنهاد رییس دانشکده و حکم رییس دانشگاه برای مدت 3 سال منصوب می‌شود و انتخاب مجدد وی بلامانع است. 

 

ماده 5. وظایف و اختیارات رئیس مؤسسه:

  • اداره کلیه امور مؤسسه بر طبق اساسنامه و اجرای مصوبات شورای علمی مؤسسه؛
  • انجام امور محول شده از سوی دانشگاه و دانشکده به مؤسسه؛
  • تنظیم بودجه سالانه برای ارائه به‌ شورای علمی مؤسسه؛
  • تدوین آئین‌نامه‌ها و دستورالعمل‌های لازم جهت اداره امور مؤسسه؛
  • امضای کلیه اسناد حقوقی و مالی و مکاتبات داخلی و خارجی مؤسسه در چارچوب مقررات دانشگاه؛
  • عقد قراردادهای مصوب شورای راهبردی به نمایندگی از مؤسسه با اشخاص حقیقی و حقوقی؛
  • انعقاد تفاهم‌نامه همکاری با سایر مؤسسات پژوهشی و مراکز علمی دانشگاه تهران و سایر دانشگاههای ایران؛
  • گزارش عملکرد سالانه علمی، پژوهشی و مالی مؤسسه به دانشگاه؛
  • پیش‌بینی و تأمین اعضای هیأت علمی و کادر اداری مورد نیاز مؤسسه؛
  • برنامه‌ریزی و اتخاذ تدابیر لازم برای تقویت امکانات علمی, پژوهشی و مالی مؤسسه؛
  • تعیین دستور جلسات شورای علمی مؤسسه و پیگیری اجرای مصوبات آن؛

 

ماده 6. شورای علمی مؤسسه:

به منظور تصمیم‌گیری در مورد فعالیت‌های مؤسسه, شورای علمی متشکل از اعضای زیر تشکیل می‌شود:

  • رییس دانشکده جغرافیا (رییس شورا)؛
  • رییس مؤسسه (نایب رییس و دبیرشورا)؛
  • معاون پژوهشی دانشکده جغرافیا؛
  • معاون آموزشی و تحصیلات تکمیلی دانشکده جغرافیا؛
  • یک تن نماینده از هر گروه آموزشی دانشکده جغرافیا؛
  • مدیران گروههای پژوهشی مؤسسه؛

تبصره1. رییس شورا می‌تواند حسب لزوم از سایر متخصصان برای شرکت در جلسات شورای علمی دعوت نماید. 

تبصره2. جلسات شورا هر ماه یک بار تشکیل می‌شود و مصوبات آن با حضور رییس یا نایب رییس شورا و اکثریت اعضای حاضر رسمیت دارد. 

تبصره3. احکام اعضای حقیقی شورا توسط رییس دانشکده جغرافیا برای مدت 2 سال صادر می شود.

 

ماده 7. وظایف و اختیارات شورای علمی

  • تصویب سیاست, خط‌مشی‌ و برنامه‌های مؤسسه؛
  • تصویب بودجه سالانه مؤسسه؛

-  تصویب برنامه‌ها, آیین‌نامه‌ها و طرح‌های پژوهشی و آموزشی؛

  •  تصویب برگزاری نشست‌های تخصصی, گردهم‌آیی‌ها، کنفرانس‌ها و سخنرانی‌های علمی داخلی و خارجی؛
  • تصویب انتشارات مؤسسه؛
  • تصویب شرح وظایف, بخش‌های تحقیقاتی و برنامه‌های گروههای پژوهشی مؤسسه؛
  • بررسی و تأیید صلاحیت علمی متقاضیان عضویت در کادر هیأت علمی مؤسسه (پیوسته و وابسته) وفق مقررات دانشگاه؛
  • تصویب پیشنهادهای مربوط به اصلاح ساختاری و تشکیلاتی مؤسسه (در صورت لزوم)؛
  • تصویب آیین‌نامه داخلی شورا؛
  • بررسی و ارزیابی عملکرد سالانه مؤسسه برای ارائه به مقامات ذی‌صلاح؛
  • پیشنهاد اصلاح و یا تغییر اساسنامه به دانشگاه؛
  • بررسی و اظهارنظر در امور محوله از سوی دانشگاه و دانشکده؛
  • بررسی و اظهارنظر موارد ارجاعی از طرف گروههای پژوهشی مؤسسه.

 

ماده 8. گروههای پژوهشی

مؤسسه دارای هشت گروه پژوهشی به شرح زیر است:

الف) گروه پژوهشی مطالعات و برنامه ریزی شهری و منطقه‌ای

ب ) گروه پژوهشی مطالعات و برنامه ریزی روستایی و عشایری

ج ) گروه پژوهشی مطالعات محیطی و ارزیابی توان اکولوژیک

چ ) گروه پژوهشی سنجش از دور و GIS .

ح) گروه پژوهشی مخاطرات طبیعی و انسانی

د) گروه پژوهشی مطالعات ژئوپلتیکی

ز) گروه پژوهشی مطالعات و برنامه ریزی آمایش سرزمین

ر) گروه پژوهشی مدیریت و برنامه ریزی کلان شهر تهران

تبصره1. هر گروه پژوهشی حداقل متشکل از سه عضو هیأت علمی پژوهشی و مشتمل بر بخش‌های مختلف تحقیقاتی است. هر گروه پژوهشی موظف است شرح وظایف و بخش‌های مرتبط خود را تهیه و برای تصویب به شورای علمی ارایه کند.  

تبصره2. مدیران گروهها از بین اعضای هیأت علمی پیوسته مؤسسه یا دانشکده به انتخاب رییس مؤسسه برای مدت 3 سال انتخاب و با حکم دانشگاه منصوب می شوند. وظایف و اختیارات معاون و مدیران گروهها, مطابق اساسنامه مدیریت دانشگاه تهران می‌باشد.

تبصره3. مؤسسه می تواند بنا به مقتضیات و شرایط و بعد از تصویب شورای علمی, نسبت به افزایش تعداد گروههای پژوهشی اقدام کند.

 

ماده 9. دبیرخانه

مؤسسه دارای دبیرخانه ای است که وظیفه نظارت, پیگیری و هماهنگی کلیه امور اداری و اجرایی را برعهده دارد و زیر نظر مدیر پشتیبانی مؤسسه اداره می شود.

تبصره: تا زمان شکل گیری دبیرخانه مستقل, امور اجرایی مؤسسه از طریق دبیرخانه دانشکده جغرافیا انجام خواهدشد. 

 

ماده 10. ساختار تشکیلاتی مؤسسه

ساختار تشکیلاتی مؤسسه شامل مدیریت پشتیبانی, مدیریت گروههای پژوهشی, اعضای هیأت علمی (پیوسته یا وابسته), کارشناسان گروههای پژوهشی, مدیریت ایستگاههای تحقیقاتی و دبیرخانه است.

 

ماده 11. مقررات اداری, مالی و استخدامی

امور اداری, مالی و استخدامی مؤسسه تابع مقررات و آیین‌نامه‌های دانشگاه تهران بوده و در چارچوب قوانین مربوط به واحدهای پژوهشی انجام می‌شود.

 

ماده 12. منابع مالی

منابع مالی مؤسسه عبارتند از:

- اعتباراتی که هر ساله در بودجه عمومی دانشگاه برای مؤسسه منظور می‌شود؛

- اعتباراتی که به صورت ردیف مشخص برای مؤسسه در بودجه عمومی دانشکده منظور می‌شود؛

- درآمدهای اختصاصی حاصل از فعالیت‌های مؤسسه؛

- کمک‌های مالی اشخاص حقیقی و حقوقی؛

تبصره: مؤسسه دارای حساب مستقل مالی است که در چارچوب مقررات و ضوابط دانشگاه و با هماهنگی دانشکده نسبت به هزینه کرد آن عمل می کند.

ماده 13. انحلال مؤسسه

انحلال مؤسسه با پیشنهاد شورای علمی, تأیید شورای دانشکده جغرافیا و تصویب شورای دانشگاه تهران انجام می‌گیرد. در صورت انحلال, کلیه اموال و دارایی‌های مؤسسه, پس از تسویه حساب و پرداخت دیون, به دانشکده جغرافیا منتقل می‌شود. اعضای هیأت علمی پیوسته مؤسسه نیز حسب مورد در گروههای آموزشی دانشکده جغرافیا یا سایر دانشکده ها جایابی خواهندشد.  

 

ماده 14. تغییر یا اصلاح اساسنامه

هرگونه تغییر و یا اصلاح در این اساسنامه, به پیشنهاد شورای علمی مؤسسه, تأیید شورای دانشکده جغرافیا و تصویب شورای دانشگاه تهران مجاز است.

این اساسنامه مشتمل بر مقدمه، اهداف، سازمان و تشکیلات و وظایف مؤسسه، در چهارده ماده و هشت تبصره می باشد.